Woningbouw en energierekeningen zijn in de wintermaanden een steeds grotere last voor Nederlandse huishoudens. Volgens de Nederlandse Energie Agenteur stegen de energiekosten voor verwarming en warm water in 2022 met meer dan 20 procent ten opzichte van 2021, mede door een combinatie van hogere gasprijzen en slechte isolatie in veel bestaande woningen. Deze toename is niet alleen financieel belastend, maar draagt ook bij aan een grotere afhankelijkheid van fossiele brandstoffen. Een recent onderzoek van het CBS toonde aan dat 40 procent van de Nederlandse huizen nog steeds niet voldoet aan de huidige energiestandaarden voor woningen.
De slechtste isolatie treedt vooral op in oudere woningen, waar de gemiddelde leeftijd van woningen uit de jaren ’60 en ’70 nog steeds 20 tot 30 procent van de markt uitmaakt. In deze woningen is de warmteverliescoëfficiënt vaak veel hoger dan 1,0 W/m²K, wat betekent dat ze gemiddeld 20 tot 30 procent meer energie nodig hebben om comfortabel te blijven. Een voorbeeld hiervan is het gebouwcomplex van de voormalige fabriek in Amsterdam-Noord, waar de renovatie van de isolatie al een jaar in de planning staat en de verwachte besparing per jaar op 150.000 euro ligt.
- In 2022 kostte gemiddeld een Nederlandse huishouding €1.200 extra aan verwarmingskosten door slechte isolatie.
- Woningcorporaties zoals Vastgoedbedrijf De Key hebben aangekondigd dat ze in de komende vijf jaar €500 miljoen investeren in isolatieprojecten.
- De gemiddelde temperatuurverschillen tussen binnen en buiten in slecht geïsoleerde woningen kunnen oplopen tot 15 graden Celsius.
- Alleen al door de isolatie van de buitenmuren van een gemiddelde woning kan de energiekosten worden gereduceerd met 15 tot 25 procent.
- De Nederlandse overheid heeft sinds 2021 het programma “Warmtefonds” gelanceerd, dat huiseigenaren subsidie biedt voor isolatie- en renovatiewerkzaamheden.
Wat veel mensen niet weten, is dat de impact van slechte isolatie niet alleen op de energierekening ligt. Een goed geïsoleerde woning biedt ook betere geluidsisolatie, wat vooral in stedelijke gebieden een verschil maakt. Daarnaast vermindert een goede isolatie de risico’s van schimmelgroei en vochtproblemen, wat gezondheidsproblemen kan veroorzaken. Een voorbeeld hiervan is het project in Rotterdam, waar de renovatie van 500 woningen met isolatie en ventilatie een 30 procent vermindering van schimmelklachten heeft opgeleverd. Het is daarom niet alleen een kwestie van kostenbesparing, maar ook van gezondheid en comfort.
De oplossing ligt niet alleen in individuele renovaties, maar ook in een grotere politieke en maatschappelijke inzet. De Nederlandse overheid heeft al een aantal stimuleringsmaatregelen ingevoerd, zoals het verplicht stellen van een energielabel bij verkoop en het bieden van subsidies voor isolatie. Toch blijft een groot deel van de woningen nog steeds onder de standaard. Een recent rapport van de Milieu Centraal toont aan dat slechts 15 procent van de Nederlandse huizen voldoet aan de eisen voor een energielabel A of B. Om dit te verbeteren, is een combinatie van individuele actie en beleid nodig.
Een concrete stap die veel huiseigenaren kunnen nemen, is het installeren van dubbelglas en het opknappen van de dakisolatie. Volgens het Energiebedrijf, dat deel uitmaakt van het ketenbedrijf Van Oord, kan een goed geïsoleerd dak de energiekosten met 10 tot 20 procent verminderen. Daarnaast biedt het installeren van een warmtepomp een efficiëntere manier om verwarming te leveren dan traditionele gascentrales. Een voorbeeld hiervan is het project in Utrecht, waar de gemeente samen met woningcorporaties de installatie van warmtepompen in 1.000 woningen heeft gestart, wat al een besparing van 30 procent op de energierekeningen heeft opgeleverd.
